Je typt een vraag in bij ChatGPT, krijgt een antwoord terug, en denkt: dit klinkt niet zoals wij schrijven. De zinnen zijn te formeel, te Engels, of gewoon te vlak voor je doelgroep. Het ligt zelden aan het model zelf. Bijna altijd zit het probleem in de instructie die je meegeeft. Met de juiste ChatGPT-prompts in het Nederlands schrijf je binnen één sessie copy die aanvoelt als jouw merk, jouw toon en jouw doelgroep.
Geef ChatGPT eerst een identiteit
De snelste verbetering die je kunt maken, is het toewijzen van een rol aan het begin van je sessie. Dat klinkt misschien technisch, maar het is simpel: je vertelt ChatGPT wie het is voordat je vraagt wat het moet doen.
Een concreet voorbeeld van zo’n rolinstelling:
“Jij bent een ervaren Nederlandse copywriter gespecialiseerd in e-commerce voor duurzame mode. Je schrijft directe, warme teksten zonder marketingjargon. Je doelgroep is vrouwen van 28 tot 42 jaar die bewust winkelen.”
Zonder deze opening schrijft ChatGPT voor iedereen en dus voor niemand. Met deze ene alinea aan het begin verandert de toon van elke tekst die daarna volgt.
De anatomie van een prompt die werkt
Een goede Nederlandse prompt heeft vier onderdelen. Niet drie, niet vijf, vier. Laat er één weg en je merkt het direct in de output.
- Rol: wie is ChatGPT in dit geval?
- Context: wat is het product, de situatie, de doelgroep?
- Format: hoe moet de tekst eruitzien (lengte, structuur, alinea’s)?
- Beperking: wat mag er absoluut niet in staan?
Neem een productomschrijving voor een wollen winterjas. Een slechte prompt: “schrijf een productomschrijving voor een jas.” Een goede prompt bouwt stap voor stap op:
“Jij bent een Nederlandse copywriter voor een premium outdoormerk (rol). Schrijf een productomschrijving voor een wollen winterjas voor mannen die veel buiten werken, zoals bouwvakkers en parkwachters (context). Gebruik twee alinea’s van maximaal vier zinnen elk (format). Gebruik geen Engelse leenwoorden, geen superlatief als ‘de allerbeste’ en geen opsommingstekens (beperking).”
Het verschil is meteen voelbaar.
Productomschrijvingen: van bulletslijst naar sensorische copy
Veel webshops vragen ChatGPT om een productomschrijving en krijgen een genummerde lijst met specs terug. Dat is geen copy, dat is een datasheet. De truc zit in het woord “sensorisch”.
Voeg aan je prompt toe: “Beschrijf hoe het voelt, ruikt of klinkt om dit product te gebruiken. Begin met een situatieschets van drie regels.”
De output verschuift van “De jas heeft een wollen binnenkant” naar “Als je ’s ochtends vroeg de bouwplaats op stapt en de wind al bijt, merk je binnen tien seconden dat deze jas anders is.” Dat is het verschil tussen een spec en een belofte.
Landingspagina’s in losse secties aansturen
Een volledige landingspagina in één prompt gooien is vragen om een middelmatig resultaat. Stuur ChatGPT liever sectie voor sectie aan, en geef daarna een aparte instructie om alles samen te laten vloeien.
Zo pak je dat aan:
Stap 1: Schrijf alleen de hero-tekst, maximaal twee zinnen kop en één subkop. Geen CTA, geen bulletpoints.
Stap 2: Schrijf een bezwaarsectie van vier alinea’s. Verwerk hierin de drie meest gehoorde twijfels van de doelgroep.
Stap 3: Schrijf de CTA-knoptekst en de begeleidende zin eronder. Geen “Klik hier”, maar een actie die aansluit op de belofte uit de hero.
Stap 4: Vraag daarna: “Lees de drie secties terug en pas de formulering aan zodat de toon consistent is over de hele pagina.”
Die laatste stap slaan de meeste mensen over. Dat is precies waarom landingspagina’s soms aanvoelen als een lappendeken.
E-mailcampagnes: toon vasthouden over meerdere chats
Een driedelige e-mailreeks (activatie, nurture, conversie) vraagt om consistentie. Het probleem is dat ChatGPT geen geheugen heeft tussen sessies. Oplossing: maak een stijlblok dat je elke keer bovenaan plakt.
Dat blok bevat: de rolinstelling, één referentiezin uit een eerder goedgekeurde e-mail, en de verboden woorden of uitdrukkingen. Bewaar dit als tekstbestand. Plakken, aanpassen wat de e-mail betreft, klaar.
Toon en stijl in het Nederlands echt sturen
“Schrijf informeel” is de vaagste instructie die bestaat. Voor ChatGPT kan dat een studentenblad zijn of een buurtapp. Wat wél werkt, is een doelgroepschets combineren met een referentiezin en een lijst verboden woorden.
Voorbeeld: “De doelgroep zijn zelfstandige ondernemers van 35 tot 50 jaar, nuchter, weinig tijd, allergisch voor hype. Schrijf zoals iemand praat die zijn vak goed kent maar er niet mee te koop loopt. Verboden woorden: innovatief, game-changer, next level, oplossing op maat. Referentiezin die de toon aangeeft: ‘Je hoeft niet harder te werken, je moet weten waar je tijd naartoe gaat.'”
Die referentiezin is goud waard. ChatGPT kalibreert de hele output erop.
De meest gemaakte promptfouten bij Nederlandse copy
De drie fouten die het vaakst terugkomen bij chatgpt prompts in het Nederlands:
Vertalen vanuit Engelse voorbeeldprompts zonder aanpassing. Engelse copy werkt anders: meer hyperbool, meer superlatieven. Dat klinkt in het Nederlands al snel als reclame uit de jaren negentig.
Geen doelgroeptaal opgeven. Als je verkoopt aan verpleegkundigen, MKB-directeuren of hobbytuiniers: benoem dat expliciet én zeg welke woorden die groep zelf gebruikt.
ChatGPT de tekstlengte laten bepalen. Doe dat nooit. Zeg altijd: “maximaal 80 woorden” of “precies drie alinea’s”. Vrijheid in lengte is een uitnodiging voor opvulling.
Itereren zonder opnieuw beginnen
Je hoeft niet elke keer van nul te beginnen als de output niet klopt. Gebruik bijsturingsprompts binnen dezelfde chat. Drie die je direct kunt kopiëren:
“De toon is te formeel. Herschrijf de tweede alinea alsof je het uitlegt aan iemand die je al een tijdje kent.”
“De kop is te vaag. Geef me vijf alternatieven waarbij de kernbelofte in de eerste zes woorden staat.”
“Schrap alle zinnen die beginnen met ‘Of’ of ‘En’. Herschrijf de tekst zonder die constructies.”
Kleine correcties, groot effect. Je blijft in dezelfde context en hoeft de rolinstelling niet opnieuw in te typen.
Je eigen promptbibliotheek opbouwen
Als je regelmatig copy maakt, loont het om bewezen prompts bij te houden. Dat hoeft niet ingewikkeld: een eenvoudig Notion-document of zelfs een Word-bestand werkt prima. Geef elke prompt een naam (“productomschrijving sensorisch v2” of “e-mail activatie ZZP”), een datum en een korte notitie over wanneer hij goed werkt.
Versiebeheeer is hierbij het sleutelwoord. Pas je een prompt aan, maak dan een nieuwe versie in plaats van de oude te overschrijven. Zo zie je na een maand precies welke instructie de beste output gaf, en waarom.
De kwaliteit van je output hangt af van de kwaliteit van je instructie. Een rolinstelling, duidelijke context, een strak format en een paar verboden woorden zorgen ervoor dat de tekst direct bruikbaar is in plaats van een startpunt voor eindeloos herschrijven. Begin klein: pak één prompt die je al gebruikt, voeg die vier ingrediënten toe en vergelijk het resultaat. Dat verschil merk je meteen.
