Je telefoon kapot, en ineens zijn alle foto’s van de afgelopen maanden weg. Vakanties, verjaardagen, die ene perfecte foto van je kat op een zonnige ochtend. Verdwenen. Een automatische back-up inrichten kost je hooguit tien minuten, en hoeft niets te kosten als je het slim aanpakt.

Controleer eerst: hoeveel foto’s heb je en waar staan ze nu?

Voordat je iets instelt, even een nulmeting. Op Android ga je naar Instellingen en dan naar Opslag: je ziet direct hoeveel ruimte foto’s en video’s innemen. Op een iPhone vind je dit onder Instellingen, dan je naam, dan iCloud en Foto’s. Staan er 4.000 foto’s op je telefoon, of 40.000? Dat maakt nogal uit voor welke aanpak je kiest.

Let ook op waar je foto’s nú al staan. Worden ze al automatisch ergens naartoe gestuurd, of staan ze alleen op het apparaat zelf? Veel mensen denken dat hun foto’s veilig zijn omdat ze een Google- of Apple-account hebben, maar de automatische back-up staat lang niet altijd standaard aan.

Stap 1: Android, Google Foto’s instellen op ‘Opslagbespaarder’

Open de Google Foto’s-app op je Android-telefoon. Tik rechtsbovenin op je profielfoto en kies ‘Foto’s-instellingen’. Tik dan op ‘Back-up’. Hier vind je de schakelaar om back-up in te schakelen, en direct daaronder de uploadkwaliteit. Kies voor Opslagbespaarder (vroeger heette dit ‘Hoge kwaliteit’). Google comprimeerde foto’s iets, maar voor de meeste mensen is het verschil onzichtbaar op een scherm.

Met Opslagbespaarder telt je back-up niet mee voor je 15 GB Google-opslag. Heb je een Pixel-telefoon? Dan krijg je sowieso wat extra ruimte. Staan er al duizenden foto’s op je telefoon die nog niet zijn geüpload? Laat de telefoon dan één nacht aan de oplader liggen met wifi aan, dan doet Google Foto’s de rest vanzelf.

Stap 2: iPhone, iCloud inschakelen binnen je gratis 5 GB

Op een iPhone ga je naar Instellingen, tik op je naam bovenaan en dan op iCloud. Scrol naar Foto’s en zet de schakelaar bij ‘iCloud-foto’s’ aan. Simpel genoeg, maar hier zit meteen een addertje onder het gras: Apple geeft je gratis maar 5 GB. Een moderne iPhone kan in één vakantieweek al 3 tot 4 GB aan foto’s en video’s maken.

Wil je echt alleen op iCloud vertrouwen, dan zit je al snel krap. Activeer daarom ook ‘Bewaar iPhone-opslag’ in hetzelfde menu. Daarmee staan originelen in de cloud en staan er verkleinde versies op je telefoon zelf. Zo bespaar je ruimte op het apparaat, maar je hebt wifi nodig om de originelen terug te halen. Voor de meeste gebruikers werkt dit prima.

Realistisch advies: 5 GB iCloud is als startpunt handig, maar zie het als aanvulling. Gebruik iCloud voor de meest recente foto’s en voeg in stap 4 een tweede gratis back-up toe voor de lange termijn.

Stap 3: Slim omgaan met de gratis limiet

Schermafbeeldingen, meme-screenshots en de honderden foto’s die via WhatsApp zijn binnengekomen: die nemen kostbare ruimte in en hoef je meestal helemaal niet te bewaren. Toch belanden ze bij veel mensen automatisch in de back-up.

Op Android kun je in Google Foto’s per map instellen of die meedoet met de back-up. Ga naar Back-up-instellingen en dan naar ‘Back-up van apparaatmappen’. Zet hier de mappen ‘WhatsApp Images’, ‘Screenshots’ en ‘WhatsApp Video’ uit. Op een iPhone ga je naar de WhatsApp-instellingen zelf, kies Chats, en zet ‘Bewaar in fotobibliotheek’ uit. Dan gaan inkomende foto’s niet meer automatisch naar je Filmrol.

Duplicaten verwijder je het makkelijkst via Google Foto’s zelf: de app herkent dubbele foto’s en groepeert ze onder ‘Hulpprogramma’s’. Neem daar tien minuten de tijd voor en je schat al snel honderden megabytes.

Stap 4: Als Google of iCloud vol loopt, Amazon Photos als gratis onbeperkte back-up

Heb je een Amazon Prime-abonnement? Dan heb je waarschijnlijk al toegang tot iets wat veel mensen over het hoofd zien: Amazon Photos biedt onbeperkte opslag voor foto’s, volledig gratis als onderdeel van Prime. Niet gecomprimeerd, originele kwaliteit.

Download de Amazon Photos-app op Android of iPhone, log in met je Amazon-account en zet de automatische back-up aan in de app-instellingen. Kies of je ook via mobiele data wil uploaden (handig als je op reis bent zonder goed wifi), of alleen via wifi thuis. Amazon Photos werkt stil op de achtergrond en laat je nooit met een volgemelde melding zitten.

Dit is een uitstekende tweede laag naast Google Foto’s of iCloud. Foto’s worden op twee plekken bewaard, en voor Prime-gebruikers kost het geen cent extra.

Stap 5: Test of je foto’s écht veilig staan

Gesynchroniseerd lijken en daadwerkelijk veilig zijn is niet hetzelfde. Test dit zo: maak een foto, wacht tot je een wifiverbinding hebt en check na een paar minuten in de back-upapp of de foto er ook echt in staat. Bij Google Foto’s zie je bovenin een kleine wolk met een vinkje als alles is geüpload. Bij iCloud staat onderaan de Foto’s-app ‘X items, bijgewerkt op …’

Nog beter: verwijder de foto daarna van je telefoon en probeer hem terug te halen uit de back-up. Lukt dat? Dan weet je zeker dat het werkt en niet alleen maar lijkt te werken. Die vijf minuten testen kunnen je later veel stress besparen.

Onderhoud: één instelling die je elke paar maanden even checkt

Een back-up kan stilletjes stoppen zonder dat je het merkt. Soms door een wachtwoordwijziging, een app-update of omdat je een nieuwe telefoon hebt en de instelling opnieuw gedaan moet worden. Zet elke twee à drie maanden een herhaling in je agenda, of koppel het aan iets wat je toch al doet, zoals je telefoon een grote update geven.

Check dan twee dingen: staat de back-up nog aan, en wanneer was de laatste succesvolle upload? Bij Google Foto’s zie je dat direct in de back-upinstellingen. Bij Amazon Photos staat een ‘Laatste back-up’-tijdstip in het menu. Negentig seconden werk, maar het geeft je de zekerheid dat alles blijft lopen.

Android-gebruikers zetten Google Foto’s op Opslagbespaarder, iPhone-gebruikers activeren iCloud en voegen Amazon Photos toe als onbeperkte extra laag (als je Prime hebt). Sluit schermafbeeldingen en WhatsApp-foto’s uit zodat je ruimte niet verspild wordt, controleer of de back-up daadwerkelijk draait en check het daarna af en toe even. Meer is het niet.